KORONA (COVİD-19) SALGININDA ALINAN TEDBİRLERDEN ZARAR GÖREN YURTTAŞLARA KARŞI İDARENİN KUSURSUZ SORUMLULUĞU VE FEDAKARLIĞIN DENKLEŞTİRİLMESİ İLKESİ

GİRİŞ

 

            Dünyada ve ülkemizde etkisini sürdürmekte olan Corona Virüsü kaynaklı Covid- 19 hastalığı sebebiyle Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilanıyla birlikte tüm ülkelerde idari tedbirler ve kısıtlamalar hayata geçirilmiştir. Biz meseleyi Türkiye orjininde ele alıyoruz.

Bu idari tedbirler tarım, sanayi ve ticareti etkilediği gibi yurttaşların günlük yaşantılarını da belirler hale gelmiştir.

Ekonomik anlamda çeşitli işletmeler bir süre tayini olmaksızın kapatılmış, bu kapatmanın yarattığı sonuçlara dair bir yasal düzenleme öngörülmemiştir.

Bu eksikliğe rağmen makale, pandemi karşısında idarenin sorumluluğunu, bu sorumluluğun türü ile hukuksal dayanaklarını ve dolayısıyla tazmin yükümlülüğünü incelemektedir.

Eser içerisinde ilk bölümde idarenin salgın hastalık sebebiyle almış olduğu tedbirler incelenmiş, ikinci bölümde bu inceleme neticesinde ortaya çıkan tablo hukuksal bir değerlendirmeye tabi tutularak doktrine ilişkin görüşler sunulmuştur. Üçüncü bölümüzde ise yargı kararlarının konuya ilişkin yorumuna değinilmiş ve neticede sonuç bölümü kaleme alınmıştır.

 

Anahtar Kelimeler: Korona, Covid-19, İdarenin Kusursuz Sorumluluğu,

Fedakarlığın Denkleştirilmesi, Kamu Külfetlerinde Eşitlik

 

  1. COVİD-19 Önlenmesine İlişkin İdari Tasarruflar

 

Corona virüsü kaynaklı Covid-19 hastalığı, 11 Mart tarihi itibarıyla Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edildi. Ardından salgının yayılmasını engellemek amacıyla, Türkiye’de İçişleri Bakanlığı tarafından idari tasarruflarla bir dizi önlem alındı.

Bu önlemlerin Anayasa Hukuku, İnsan Hakları Hukuku ve Hukuk dogmatiği eksenli tartışmaları ve hukuki forma uygunluğu – yetki, şekil vb.- bu çalışmanın konusu kapsamını aşmaktadır. Bu bağlama ilgi duyanlar için notta paylaşırız. [4]

Bu çalışmamızın konusu ise, salgın sebebiyle alınan tedbirlerden dolayı idarenin kusursuz sorumluluğunun tartışılmasıdır. Ve bu tartışma esnasında temel olarak karşımıza çıkacak ilke ise  “Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik” ilkesi ya da diğer adlandırmayla “Fedakârlığın Denkleştirilmesi” ilkesinin ortaya konmasıdır.

 

İdare tarafından ülke genelinde uygulanmak üzere alınan tedbirleri sıralayacak olursak;

-16.03.2020 tarihinde umuma açık istirahat ve eğlence yerleri olarak faaliyet yürüten pavyon, diskotek, bar, gece kulüplerinin 16 Mart saat 10:00 itibariyle geçici süreliğine faaliyetleri durdurulacağına dair İçişleri Bakanlığı bir genelge yayımladı. [5]

-Yine 16.03.2020 tarihinde İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan ek bir genelge ile 81 ilde, tiyatro, sinema, gösteri merkezi, konser salonu, nişan/düğün salonu, çalgılı/müzikli lokanta/kafe, gazino, birahane, taverna, kahvehane, kıraathane, kafeterya, kır bahçesi, nargile salonu, nargile kafe, internet salonu, internet kafe, her türlü oyun salonları, her türlü kapalı çocuk oyun alanları (AVM ve lokanta içindekiler dahil), çay bahçesi, dernek lokalleri, lunapark, yüzme havuzu, hamam, sauna, kaplıca, masaj salonu, SPA ve spor merkezlerinin faaliyetleri geçici bir süreliğine durduruldu.[6]

– 21.03.2020 tarihinde berber, kuaför, güzellik merkezlerinin faaliyetleri de geçici bir süreliğine yine İçişleri Bakanlığı genelgesiyle ile durduruldu.[7]

– Yine 21.03.2020 tarihinde İçişleri Bakanlığı içkili ve/veya içkisiz tüm lokanta ve restoranlar ile pastane ve benzeri iş yerlerinin sadece paket servis, gel-al benzeri şekilde müşterilerin oturmasına müsaade etmeden hizmet verileceğine dair ek bir genelge yayımladı.[8]

– 27.03.2020 tarihinde sosyete pazarı olarak adlandırılanlar başta olmak üzere sergi ve tezgâhlarda giyim, oyuncak, süs eşyası, çanta vb. zaruri olmayan ihtiyaç maddelerinin satışının yapıldığı tüm pazarların faaliyetleri İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan bir genelge ile durduruldu.[9]

– 28.03.2020 tarihinde Cumhurbaşkanının talimatı ile iller arası otobüs seferlerinin ancak valiliklerin izni ile yapılabileceği duyuruldu. Dolayısıyla seyahat izin belgesi olmayan vatandaşlar şehirlerarası yolculuk yapamadı.[10]

– Yine 28.03.2020 tarihinde İçişleri Bakanlığı genelgesiyle havayolu ile düzenlenecek uçuşlarda da vatandaşların seyahat izin belgesi olmadan seyahat etmeleri yasaklandı. [11]

– 29.03.2020 tarihinde yayımlanan başka bir genelge ile de ticari taksiler için tek-çift uygulaması getirildi ve İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenen tarihlerde belli plakalı ticari taksilerin hizmet verebileceği, diğer taksilerin trafiğe çıkmalarının yasak olduğu düzenlendi [12]

Bir idare hukuku öğretisi teamülüne biz de uyarak; hem idari eylem, hem de idari işlemi birlikte tarif eden bir kavram olarak idari tasarruf kavramını kullanacağız.[13]

Sonuçta yukarıdaki idari tasarruflar sonucunda Koronavirüs tedbirleri kapsamında ülke genelinde;

 

  • 2.716 bar,
  • 2.016 birahane,
  • 8.470 çalgılı/müzikli lokanta/cafe,
  • 3.841 çay bahçesi,
  • 6.021 dernek lokali,
  • 340 diskotek,
  • 549 gazino,
  • 133 gece kulübü,
  • 109 gösteri merkezi,
  • 1.338 hamam,
  • 1.233 her türlü kapalı çocuk oyun alanları (AVM ve lokantalar içerisindekiler dahil),
  • 4.092 her türlü oyun salonları (atari, playstation vb),
  • 8.073 internet cafe,
  • 3.134 internet salonu,
  • 18.026 kafeterya,
  • 57.377 kahvehane,
  • 470 kaplıca,
  • 643 kır bahçesi,
  • 13.726 kıraathane,
  • 62 konser salonu,
  • 174 lunapark,
  • 711 masaj salonu,
  • 582 nargile kafe,
  • 908 nargile salonu,
  • 3.740 nişan/ düğün salonu,
  • 282 pavyon,
  • 399 sauna,
  • 444 sinema,
  • 503 SPA,
  • 3.481 spor merkezi,
  • 419 taverna,
  • 95 tiyatro,
  • 583 yüzme havuzu,
  • 4.692 taziye evi

olmak üzere toplam 149.382 iş yerinin faaliyetlerine genelgeyle ara verildi. [14]

 

Bu tabloya berber, kuaför ve güzellik salonları da eklenmelidir.

Ayrıca ticari taksiler, şehirler arası ve uluslararası yolcu taşımacılığı yapan karayolu, denizyolu ve havayolu firmalarının faaliyetlerinin kısıtlanması da bu kapsamdadır.

 

Tüm bu veriler gözetildiğinde idari tasarruf ile kapatılan iş yerleri açısından bir veriye sahip olmaktayız.

Tedbirlerin geciktiği, idarenin bir gecikme kusuru olduğu veya uygulamada pratik sorunlar ve eşitsizlikler olduğuna ilişkin tartışmalarda bizim de katıldığımız hususlar mevcuttur. Fakat çalışmamız idarenin bu alan özelindeki kusursuz sorumluluğuna yönelik olduğundan bu tartışmayı çalışmamızın dışında bırakıyoruz.

İdarenin bu tasarruflarının genel olarak salgını seyreltmeye ve giderek etkisini azaltmaya yönelik, maksat unsuru kamu yararı olan tedbirler olduğu; gerek hukuk, gerekse pozitif bilimler alanında yaygın kabul görmüş durumdadır.

Bu halde, kapatılan tüm bu gelir/geçinim aracı olarak kullanıma tabi olan yerlerin kapatılmalarından doğan zararların tazmini sorunsalı ortada durmaktadır. Bu da bizi öncelikle en üst başlığa, “İdarenin Sorumluluğu” kavramına götürmektedir.

Belirtmek gerekir ki, Anayasanın 125. maddesi uyarınca “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır.” İstisna olarak yargı yolu kapalı olan tasarruflar ise yine anayasada sınırlı sayıda (numerus clausus) sayılmıştır.

İdarenin hukuka aykırı eylem, işlem veya eylemsizliklerinden doğan zararları, kusuru sebebiyle karşılamak zorunda olduğu açıktır. Bununla birlikte hukuk düzeni, insanlığın gelişimine paralel olarak, kusur dışında sorumluluk hallerini de kabul etmektedir[15]. İdarenin kusursuz sorumluluğunu, bazı durumlarda hukuka uygun eylem ve işlemlerden doğan zararların idare tarafından karşılanması şeklinde tanımlayabiliriz. Anayasanın 125. maddesinin idarenin sorumluluğunu kusur şartına bağlamamasından da bu anlaşılmaktadır.[16] Dolayısıyla İdarenin belirli toplumsal zararların oluşumu ve bunların tanzim edilmesi noktalarında kusursuz sorumluluğu mevcuttur.

Kusursuz sorumlulukta idarenin davranışı ile zarar arasında illiyet bağının varlığı ve kanıtlanması yeterlidir. İdarenin yaptığı faaliyetin kusurlu olduğunun kanıtlanmasına gerek yoktur. Ayrıca, idarenin davranışının hukuka aykırı olması da gerekmez.[17] İdare tarafından alınan bu tedbirlerin her birinin hukuka uygun olduğu durumda dahi, idari tedbirler ile zarar arasında kurulacak olan illiyet bağı, idarenin tazmin zorunluluğunu doğuracaktır.

İdarenin kusursuz sorumluluğu ise kişilerin devletin finansmanına vergi ödemek suretiyle katıldıkları, kamu hizmetlerinden yararlandıkları, bu hizmetlerin görülmesinde bazı kişilerin özel ve olağanüstü zarara uğramaları durumunda, bu zararın devlet tarafından karşılanarak maliyetlerin eşitlenmesi fikri ile açıklanmaktadır.[18]

Kusursuz sorumluluk halinde zarar gören kişi, idarenin kusurlu olduğunu ispat etmek zorunda değildir. Dolayısıyla kusursuz sorumluluk halinde idare bir kusuru olmasa dahi sorumludur. İdare kusursuz olduğunu ispat etse de sorumluluktan kurtulamaz. Bunun için kusursuz sorumluluk haline yol açan idarî olgunun belli bir kamu yararını gerçekleştirmeye yönelik olması gerekir. Yani kusursuz sorumluluk, kamu düzenine ilişkin olmalıdır.

İdarenin bu bağlamda kusursuz sorumluluğunun türleri söz konusudur. Bu noktada konumuzla ilgili olması bakımından gerek öğretide gerek Danıştay kararlarında son derece yerleşik olan bir ilkeye doğru gitmek gerekir:

 

  1. Fedakarlığın Denkleştirilmesi İlkesi (Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi)

Fedakarlığın Denkleştirilmesi İlkesi[19] uyarınca, İdarenin kamu yararı düşüncesi ile giriştiği bir faaliyet belli bazı kişileri zarara uğratır ise, bu zararın herhangi bir kusuru olmasa dahi, idarece karşılanması gerekir.[20]

İdarenin kusursuz sorumluluğunun dayandığı ilkelerinden bir tanesi olan kamu külfetleri karşısında eşitlik (fedakârlığın denkleştirilmesi) ilkesi, idarenin kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla hukuka uygun olarak yerine getirmiş olduğu faaliyetlerden toplumun tamamının veya bir kısmının yararlanmasına rağmen bazı kişilerin, bu hizmetten sağladıkları yararla karşılaştırılamayacak derecede diğer kişilerden farklı (özel) ve ağır zarara uğramaları halinde, bu zararlarının idare tarafından tazmin edilmesi anlamına gelmektedir.[21]

İdare kamu yararını gerçekleştirmek, toplumsal bir ihtiyacı karşılamak için bir hizmet yürütmüştür, bir faaliyette bulunmuştur. İdarenin bu hizmet ya da faaliyetinden tüm toplum yararlanacaktır. Ancak tüm toplumun yararlanacağı bu hizmet veya faaliyet belli kişi ya da kişileri bir külfet altına sokmuş ve onları kamu yararı lehine özel bir fedakarlığa katlanmak zorunda bırakmıştır. İşte bu şekilde bozulan kamu külfetlerinin dağılımındaki dengenin bir denkleştirme ile yeniden kurulması gerekir. Bu denkleştirme ise, kamu yararını gerçekleştirmek için girişilen bir hizmet veya faaliyet ile zarara uğramış olan kişi ya da kişilerin zararlarının idarece tazmin edilmesi suretiyle gerçekleşir.[22]

Kamu külfetlerinde eşitlik ilkesi, yönetimin kamu yararı ve düzeni düşüncesiyle yaptığı hizmetler dolayısıyla, yönetime yükletilebilecek bir kusur olmadan, ya da bünyesinde bir tehlike taşımadan, kimilerinin özel bir zarara uğramasına neden olabilir. Böylece oluşan zararların sadece belli kişiler tarafından çekilmesi bu ilkeye aykırı olabileceği gibi, hakkaniyete de uygun düşmez. Bu gibi zararların, kusursuz sorumluluk ilkesine dayanarak, yönetimce karşılanması gerekir.[23]

Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi, menfaatinden bütün toplumun yararlanacağı bir kamu hizmeti sırasında meydana gelen zararın zarardan etkilenen birey üstünde bırakılmayarak tüm topluma paylaştırılmasıdır.[24]

Bu idari tasarruf bireysel bir karar olabileceği gibi, düzenleyici bir işlem de olabilir. Bu gibi işlemlerden dolayı kusursuz sorumluluk ilkesine dayanarak, tazmin borcunun ortaya çıkabilmesi için, tasarruf sebebiyle belli kişi ya da kişilerin “ağır ve olağandışı” bir külfetle karşılaşması gerekir.[25]

Doktrinde kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi ile ilgili benzer pek çok tanım yapılmıştır.

Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi, Anayasa’nın 10’uncu maddesinde ifadesini bulan “eşitlik ilkesi” ile Anayasa’nın başlangıç kısmındaki, “Türk vatandaşlarının… nimet ve külfetlerde ve millet hayatının her türlü tecellisinde ortak olduğu” hükümlerinin idarenin sorumluluğundaki yansımaları olarak değerlendirebiliriz. Aynı zamanda kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesine dayanarak bazı kişi veya kişilerin kamu yararı uğruna katlanmış olduğu ağır ve olağan dışı zararların hizmetin sahibi idare tarafından tazmin edilmesi, Anayasa’nın 2’nci maddesinde ifadesini bulan “sosyal devlet” ilkesinin de bir gereği olarak kabul edilmektedir.[26]

Görüldüğü üzere İdare Hukuku öğretisinde ilmi içtihat tartışmasızdır. İdare, tasarruflarıyla, kamu yararını gerçekleştirmeyi hedeflediği, kamu yararı amacıyla hukuka uygun bir şekilde ihdas ettiği bu tasarrufların uygulanılması esnasında yurttaşların özel menfaatlerinin olağandışı ve ağır  zarar görmesi ihtimali vardır. Kamu yararı bireysel yararlara üstün kabul edildiği için idare, tedbirlerini bazı kişilerin telafi edilebilecek zararlar görme ihtimaline rağmen gerçekleştirir. Fakat bu tasarrufların uygulanmasından doğan zararların tazmini de yine kamusal yetki kullanan idareye ait olmak zorundadır.

 

3.Yargı Kararlarında Fedakarlığın Denkleştirilmesi İlkesi

 

            Askeri Yüksek İdare Mahkemesi bir kararında öğretiye uygun bir tarif yapmıştır:

“…İdare, kamu yararını gerçekleştirmek, toplumsal ihtiyacı karşılamak için kamu hizmeti (örneğin sağlık hizmeti, kolluk hizmeti, y.n.) yürütmektedir. İdarenin bu hizmetinden tüm toplum yararlanmaktadır. Ancak, tüm toplumun yararlanacağı bu hizmet, belli kişi ya da kişileri bir külfet altına sokmuş, onları kamu yararı lehine özel bir fedakârlığa katlanmak zorunda bırakmış olabilir. İşte bu durumda, bozulan kamu külfetlerinin dağılımındaki dengenin, bir denkleştirme ile yeniden kurulması gerekmektedir. Bu denkleştirme ise; kamu yararını gerçekleştirmek maksadı ile kamu hizmetinin ifası sırasında zarara uğrayan kişi ya da kişilerin zararlarının, hizmet kusuru bulunmasa dahi idarece tazmin edilmek suretiyle gerçekleştirilebilecektir”[27]

 

Görebildiğimiz ilksel kararlarından birinde Danıştay şöyle bir perspektif çizmiştir:

“İdare Kamu hizmetlerinin yürütülmesi sırasında fertlere vermiş olduğu zararları tazmin ile yükümlüdür. Hatta bu zarar idarenin hizmet kusurundan doğmamış olsa bile, objektif sorumluluk dediğimiz kusursuz sorumluluk esasına göre idarenin bu zararları zarar görenlere tazmin etmesi hukukun genel kaidelerinden biridir. Zira kamu hizmetlerinin yürütülmesi sırasında kişilerin malvarlıkları ve hayatları ya da sağlıkları üzerinde meydana gelen biz zararı sadece o kişiler üzerinde bırakmamak, kamu hizmetinden yararlanan diğer fertler bakımından tam bir eşitsizlik meydana getirmektedir. İşte kamu hizmetinin yürütülmesi sırasında doğan bu zarar bakımından idarenin hizmet kusuru aranmaksızın tazmin edilmesi objektif sorumluluk adı ile bilinen hukuk kaidesi gereğidir”[28]

Keza ““idari hizmetlerin ifası sırasında yürütülen hizmetle ilgili olarak umumi külfetler dışında özel veya tüzel kişilerin özel malına verilen zararların fiil ve zararlı sonuç arasında illiyet bağı bulunması şartıyla ayrıca idarenin kusuru aranmadan hizmet sahibi idarece tazmin edilmesinin hukukun genel ilkeleriyle hak ve nesafet kuralları gereği olduğu zira kamu yararı düşüncesiyle idarenin yaptığı hizmetler dolayısıyla idareye isnat edilecek bir kusur olmadan bazı kimselerin özel zarara uğramasına sebep olabileceği, bu zararların kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi gereği kusursuz sorumluluk esasına göre karşılanması gerektiğine” karar verilmiştir.[29]

Bir başka kararında Danıştay şöyle demiştir: “Somut olayda da idare, kamu yararını gerçekleştirmek, toplumsal bir ihtiyacı karşılamak için hizmet yürütmüş ve bir faaliyette bulunmuştur. İdarenin, bu hizmetinden tüm toplum yararlanacak olmasına karşın davacılar bir külfet altına sokulmuş ve kamu yararı lehine özel bir fedakarlığa katlanmak zorunda bırakılmıştır. Bu şekilde bozulan kamu külfetlerinin dağılımındaki dengenin bir denkleştirilmeyle yeniden kurulması gerekir. Bu denkleştirme ise kamu yararını gerçekleştirmek için girişilen bu hizmet nedeniyle zarara uğramış olan davacıların zararlarının idarece tazmin edilmesi suretiyle gerçekleşecektir.”[30]

Buna paralel bir karar şöyledir: “Olay ile zararlı sonuç arasında uygun bir nedensellik bağının kurulabilmesi, idarenin kamu yararı düşüncesiyle yaptığı hizmetler dolayısıyla idareye yükletilebilecek bir kusur olmasa dahi özel bir zarara uğrayan kişilerin bu zararlarının tazminine karar verilebilmesi için yeterlidir. Bu zararın karşılanması kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesinin bir sonucu olup, bu tür zararların zarar görenler üzerinde bırakılması hakkaniyete de uygun düşmez.”[31]

İdarenin hizmet kusuru aranmaksızın, tasarruf ile zarar arasındaki uygun illiyet bağı gereği kusursuz sorumlu görüldüğü bir diğer kararda hakkaniyet ve nesafet ilkeleri vurgulanmıştır:

“Kamu hizmetlerinin yürütülmesi sırasında bu hizmetle ilgili olarak genel külfetler dışında kişileri ve özel mülkiyete verilen zararların, eylem ve zararlı sonuç arasında nedensellik bağının bulunması ile ayrıca idarenin hizmet kusuru aranmadan hizmet sahibi idarelerce tazmin edilmesi hukukun genel ilkeleri ile hakkaniyet ve nesafet kuralları gereğidir[32]

            Emsal bir karar benzer bir salgın sürecindeki idari tasarruf sonucu zarar gören bir yurttaş hakkında verilmiştir. Danıştay, Sıtma Savaş Başkanlığı sıtma mücadelesi görevlilerince yapılan ilaçlama sırasında davacının iki ineğinin ölmesi nedeniyle açılan davada “kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi sırasında fertlere ve özel mülkiyete verilen zararların fiil ile zararlı sonuç arasında illiyet bağının bulunması şartıyla ayrıca idarenin kusuru aranmadan hizmet sahibi idarelerce tazmin edilmesi hukukun genel ilkeleri ile hakkaniyet ve nasafet kuralları gereği olduğu gibi, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 125.maddesine göre, idare kendi eylem ve işlemlerden doğan zararları gidermek zorundadır. Bu durumda olayla zarar arasında bir nedensellik bağı bulunması yeterlidir. Zira idare kamu yararı düşüncesi ile yaptığı hizmetler dolayısıyla, idareye yüklenebilecek bir hizmet kusuru olmadan da bazı kişilerin veya mallarının özel bir zarara uğramasına sebep olabilir. Bu zararın karşılanması kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesinin bir sonucu” olduğuna hükmetmiştir.[33]

Anayasa mahkemesi de yakın tarihte, Danıştay tarafından Kusursuz Sorumluluk ölçütü çerçevesinden değerlendirilme yapılmadan zarar tazmini davası reddedilen başvurucunun bireysel başvurusunda önemli ilkeler ortaya koymuştur[34].

Anayasa Mahkemesi, Bireysel Başvuru yoluyla önüne gelen ve idari tasarruftan kaynaklanan zararın tazmin edilmemesiyle sonuçlanan idari yargı sürecini, Anayasa/AİHS ortak kategorisine uygun biçimde mülkiyet hakkı kapsamında irdeleyerek mülkiyet hakkı ihlaline hükmetmiştir. Belirtmek gerekir ki AİHM içtihatlarına göre meşru alacak beklentisi/gelir beklentisi de mülkiyet hakkı kapsamındadır.

Kararda Anayasa’nın 35. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Ek 1. Protokolünün 1. maddesi düzenlenen mülkiyet hakkının devlete yüklediği pozitif yükümlülüklere işaret etmektedir. Kararın önemli bölümleri şöyledir:

“Anayasa’nın 35. maddesinde bir temel hak olarak güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkı kişiye -başkasının hakkına zarar vermemek ve yasaların koyduğu sınırlamalara uymak koşuluyla- sahibi olduğu şeyi dilediği gibi kullanma, semerelerinden yararlanma ve tasarruf etme olanağı veren bir haktır (Mehmet Akdoğan ve diğerleri, B. No: 2013/817, 19/12/2013, § 32). Dolayısıyla malikin mülkünü kullanma, semerelerinden yararlanma ve mülkü üzerinde tasarruf etme yetkilerinden herhangi birinin sınırlanması, mülkiyet hakkına müdahale teşkil eder.”

“Dolayısıyla mülkiyet hakkına yönelik müdahalenin Anayasa’ya uygun düşebilmesi için müdahalenin kanuna dayanması, kamu yararı amacı taşıması ve ayrıca ölçülülük ilkesi gözetilerek yapılması gerekmektedir.”

Bu şartlar altında müdahale neticesinde oluşan zararın giderilmesi ve bu zararın giderilmesi için etkin yolların tesisi noktasında mahkeme detaylı bir açıklama yapmıştır. Bu kısmı paylaşmak gerekirse;

“Mülkiyet hakkına kamu otoriteleri tarafından müdahalede bulunulması durumunda bu müdahalenin malik üzerinde doğurduğu olumsuz sonuçların mümkünse eski hale döndürülmesini, mümkün değilse malikin zarar ve kayıplarının telafi edilmesini sağlayan idari veya yargısal birtakım hukuki mekanizmaların oluşturulması devletin pozitif yükümlülükleri gereği olduğu gibi söz konusu mekanizmaların var olup olmadığı hususu, aynı zamanda müdahalenin ölçülülüğünün değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulacak bir unsurdur. Bu bağlamda düzeltici bir mekanizmanın hiç oluşturulmaması veya oluşturulan mekanizmanın müdahaleden önceki durumu tesis edici veya oluşan kayıpları giderici bir nitelik arz etmemesi durumunda müdahalenin ölçülü olmadığı sonucuna ulaşılabilir.”

Makalemizin temel tezinin olan fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi, kararda şöyle aydınlatılmıştır: “Kamu yararına dönük ve neticelerinden tüm toplumun yarar sağladığı kamusal müdahalelerin olumsuz sonuçlarına belli sayıdaki kişi veya kişilerin katlanması, müdahaleyle ulaşılmak istenen kamu yararı ile bireylerin hakları arasında gözetilmesi gereken adil dengeyi zedeleyebilir; bireye aşırı ve katlanılamaz bir külfet yüklenmesi sonucunu doğurabilir. Uygulanan önlemle hedeflenen olumlu sonuçlardan toplumun tümü yarar elde ettiğine göre bu önlemle hakkına müdahale edilen kişi veya kişilerin yüklendiği külfetin de tüm topluma pay edilerek kamu yararı ile bireylerin mülkiyet hakkının korunması arasındaki dengenin sağlanması gerekir. Aksi takdirde idarenin bir işlem veya eyleminin nimetlerinden toplumun tamamı yararlanırken bunlardan kaynaklanan külfete ise sadece belli kişi veya kişiler katlanmış olur. Diğer bir ifadeyle hakkına müdahale edilen kişi veya kişiler toplumun diğer bireylerinden daha fazla bir fedakarlığı göğüslemek mecburiyetine düçar olabilirler. Bu durum, fertlerin eşitliği temeline dayanan demokratik hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz.”

“Oysa Anayasa’nın 35. maddesinde güvenceye bağlanan mülkiyet hakkı, kanuni dayanağı bulunan ve hukuka uygun olan müdahalelerde dahi malikin menfaatini dengeleyici 13 il birtakım imkanların getirilmesini zorunlu kılmaktadır. Malikin menfaatinin de korunması amacına matuf olan bu imkanlar -zorunlu bir unsur olmamakla beraber- somut olayın koşulları çerçevesinde tazminat ödenmesini içerebilmektedir. Tazminat ödenmesi gerekip gerekmediği, zararın ve müdahale teşkil eden önlem ile zarar arasında illiyet bağının varlığı hususunda edinilecek kanaate bağlı olarak derece mahkemesinin takdirinde olmakla birlikte tazminatın kusur şartına tabi kılınması, Anayasa’nın 35. maddesi mucibi olan orantılılık denetiminin yapılmasını daha baştan engellemiş olmaktadır.”

“Öte yandan “İlgili Hukuk” bölümünde detaylı olarak açıklandığı üzere içtihat hukukuyla geliştirilen ve gerek İDDK tarafından gerekse Danıştay dava dairelerince uzun yıllardan beri uygulanan fedakarlığın denkleştirmesi ilkesi, başvurucuların mülkiyet hakkına müdahale sonucunu doğuran tedbirle ulaşılmak istenen kamusal yarar ile başvurucuların mülkiyet hakkı arasında makul bir denge kurulmasını sağlayıcı ve bu suretle başvuruculara yüklenen külfeti telafi edici nitelik ve yeterlilikte olduğu anlaşılmaktadır. Bu ilke uyarınca hukuka uygun olsa dahi ilgili idari işlem veya eylemden zarar görenlerin bu zararlarının -diğer koşulların da oluşması kaydıyla- fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi çerçevesinde tazmini mümkündür.”

Görüldüğü üzere mahkeme özetle mülkiyet hakkına yönelik idari makamlarca müdahale olduğu durumunda, fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi kapsamında, müdahale ile hedeflenen olumlu sonuçlardan toplumun tümü yarar elde ettiğine göre bu önlemle hakkına müdahale edilen kişi veya kişilerin yüklendiği külfetin de tüm topluma pay edilerek kamu yararı ile bireylerin mülkiyet hakkının korunması arasındaki dengenin sağlanması gerektiğini vurgulamaktadır. Burada önemli nokta müdahaleden önceki duruma dönüşün tesisi noktasında idareye yüklenen sorumluluktur.

 

SONUÇ

 

            Korona virüs (Covid-19) salgını, insanlık tarihindeki olağanüstü pandemilerdendir. Toplumsal yaşamı olağanüstü düzeyde etkilemiştir. Alınan ve alınması gereken bazı tedbirlerin de olağan dışı olması bu bağlamda – temel amaç kamu yararı olmak şartıyla ve öyle olduğu oranda – anlaşılabilir. Biz bazı tedbirlerde ayrıca gecikme ve idari kusur da olduğu kanaatindeyiz. Ancak bu makalemizin konusu hukuka uygun da olsa idari tedbirlerin doğurduğu özel zararların giderilmesiyle sınırlı olduğundan, diğer tartışmalara burada girmedik.

Kamu yararına yönelmiş idari tasarruflar hukuka uygun varsayılmakla birlikte, toplamda sağladığı faydanın ağır basması sebebiyle bazı özel faydalar ihmal ve dahi ihlal edilmiştir. Ancak bu özel faydalar da çoğunlukla temel geçinim zorunluluklarıdır. O halde, tüm toplum bakımından zaruri görünen tasarrufların alınması sebebiyle zarar gören yurttaşların bu zararının paylaştırılması/denkleştirilmesi ve böylece bir denge kurulması süreci başlamalıdır.

1 Haziran 2020 itibariyle normale dönüş ve yukarıda bahsedilen ekonomik birimlerin kademeli geri açılışları başlayacaktır. Salgının seyrelme ve iyileşme süreci de buna paraleldir. Bu durumda kamu külfetleri doğal olarak gevşetilecektir. Süreç külfetlerin zararlarının tazmin mekanizmalarını dayatmaktadır.

Benzer bir hukuksal proses, terör ve terörle mücadele mağdurlarının zararlarının tazmini meselesinde yaşandı. Önce idari yargı kararları ve giderek içtihatlarıyla idarenin kusursuz sorumluluğu –sosyal risk ilkesi-bağlamında olgunlaşan terör tazmini müessesesi, yasa koyucuyu da düzenleme ihdas etmeye yöneltti ve 5233 sayılı Terör Ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun çıkarıldı.

Benzer bir yaklaşımla, “pandemi ve pandemi sebebiyle alınan tedbirlerden kaynaklanan zararların tazmini” yasal güvenceye kavuşturulabilir. Bu yaklaşım sosyal hukuk devleti ilkesine son derece uygun olur elbette.

Ancak böyle bir yasalaşma olmasa dahi, mevcut kazai ve ilmi içtihat bu zararların tazminini imkanlı ve hatta zorunlu kılmaktadır.

Aksi durumda “Toplumsal Sözleşme” tahayyülünün temeli sakatlanır.

Yurttaşlar, zararlarını gelir-gider belgeleriyle, vergi kayıtlarıyla, muhasebe defterleriyle ve benzeri araçlarla somutlamalı ve İçişleri Bakanlığına (ya da kendileriyle ilgili idari tedbiri ihdas eden diğer idari kurumlara) tazminat başvurularında bulunmalıdır. İdarelerin reddi durumunda ise idari yargı yolu açılacaktır.

Sosyal Hukuk Devleti idesinin gerçekleşmesi temennisiyle. 20.05.2020

 

Doğan ERKAN[1], Yasin Gökberk ÇINAR[2], Nadire DURUDOĞAN[3]

 

[1] Ankara Barosunda kayıtlı avukat, Ankara Barosu Toplumsal Davalar ve Hukuk Araştırmaları Merkezi Başkanı

[2] Ankara Barosunda kayıtlı avukat, Atılım Üniversitesi Kamu Hukuku Tezli Yüksek Lisans Öğrencisi

[3] Ankara Barosunda kayıtlı stajyer avukat

[4] Bkz. https://www.gazeteduvar.com.tr/forum/2020/04/28/sokaga-cikma-yasaklari-ve-hukuksal-yorum-vasati-ya-da-olagan-hukukta-istisnanin-yeri/   Erişim Tarihi:20.05.2020.

[5] https://www.icisleri.gov.tr/81-il-valiligine-coronavirus-tedbirleri-konulu-ek-genelge-gonderdi   Erişim Tarihi: 20.05.2020.

[6] https://www.icisleri.gov.tr/81-il-valiligine-koronavirus-tedbirleri-konulu-ek-genelge-gonderildi Erişim Tarihi: 20.05.2020.

[7] https://www.icisleri.gov.tr/bakanligimiz-81-il-valiligine-koronavirus-tedbirleri-konulu-ek-bir-genelge-daha-gonderdi Erişim Tarihi: 20.05.2020.

[8] https://www.icisleri.gov.tr/koronavirus-salgini-ile-mucadele-kapsaminda-lokantalarla-ilgili-ek-genelge Erişim Tarihi: 20.05.2020.

[9] https://www.icisleri.gov.tr/koronavirus-salgini-ile-mucadele-kapsaminda-pazar-satis-yerleri-ile-ilgili-ek-genelge Erişim Tarihi: 20.05.2020.

[10] https://www.icisleri.gov.tr/koronavirus-tebdirleri-kapsaminda-sehirlerarasi-otobus-yolcu-tasimaciligi-ile-ilgili-ek-genelge Erişim Tarihi: 20.05.2020.

[11] https://www.icisleri.gov.tr/81-il-valiligine-koronavirus-tedbirleri-kapsaminda-ucakotobus-seferleri-genelgesi Erişim Tarihi: 20.05.2020.

[12] https://www.icisleri.gov.tr/81-il-valiligine-koronavirus-tedbirleri-kapsaminda-ticari-taksilerle-ilgili-genelge Erişim Tarihi: 20.05.2020.

[13] İl Han Özay, Günışığında Yönetim, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2010, s. 220.

[14]https://www.icisleri.gov.tr/koronavirus-tedbirleri-genelgesi-kapsaminda-149382-is-yeri-gecici-sureligine-faaliyetlerine-ara-verdi Erişim Tarihi: 20.05.2020

[15] Turan Yıldırım, İdari Yargı, Beta Yayınevi, 2. Baskı, İstanbul, 2010, s.330, akt: Arzu Dilaveroğlu, İdarenin Kusursuz Sorumluluğu Çerçevesinde Tehlike ve Sosyal Risk İlkesi, Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, s. 1367.

[16] Ömür Deliveli, Kamu Yönetimi-Hukuk, Ekin Yayınevi , Bursa, 2010, s. 452.

[17] Zehra Odyakmaz/ Ümit Kaymak / İsmail, Ercan. (2014). İdari Yargı, Konu Soru Mevzuat, 10. Baskı, Oniki Levha Yayıncılık, İstanbul, s. 168, akt: Çağrı Bayer, Danıştay Kararları Işığında Sosyal Risk İlkesi, Selçuk Üniversitesi Adalet Meslek Yüksekokulu Dergisi, C. 1, S. 1, 2018, s. 45.

[18] Müzeyyen Eroğlu Durkal, İdarenin Sorumluluğunun Ortaya Çıkışı ve Temeli, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. XXIII, 2019, Sayı 1, s.177.

[19] Fedakarlığın Denkleştirilmesi veya Kamu Külfetlerinde Eşitlilik ilkesi hakkında detaylı bilgi için Bknz. Ragıp Sarıca, İdari Kaza, İÜHF Talebe Cemiyeti Yayınları No: 2, İstanbul 1942, s. 238

[20] Metin Günday, İdare Hukuku, İmaj yayınları, Ankara, 2002, s. 333.

[21] Ebru Gündüz, Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi, Melikşah Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Aralık 2015, Cilt:4 Sayı:2 s.2.

[22] Metin Günday, a.g.e,. s. 333.

[23] Şeref Gözübüyük, Yönetsel Yargı, Turhan Kitabevi, Ankara, 2000, s. 305.

[24] Kemal Gözler, İdare Hukuku, Ekin Yayınevi, 2019, syf 159

[25] Şeref Gözübüyük, a.g.e., s. 314.

[26] Hasan Tahsin Gökcan, İdarenin Sorumluluğu ve Tazminat Davaları, Seçkin Yayınları, Ankara 2003, s. 116.

[27] AYİM 2.D., T. 03.12.2008, E. 2008/1213, K. 2008/1195.

[28] Danıştay 12. D., T. 31.5.1977, E. 1976/179, K. 1977/1454.

[29] Danıştay 10.D., T.15.10.1996, E. 1995 / 481, K. 1996 / 5980.

[30] Danıştay 8. D., T. 8.2.2012, E. 2010/4187, K. 2012/429.

[31] Danıştay 10.D., T. 15.06.1983, E.1982/3852, K.1983/1515.

[32] Danıştay 10. D, T. 22.5.1985, E. 1982/3322, K. 1985/1065.

[33] Danıştay, 10 D., T. 21.02.1983, E.1982/3142, K.1983/322.

[34] Anayasa Mahkemesi, 2.2.2017 tarih, 2014/1546 no.lu, Recep Tarhan ve Afife Tarhan kararı, R.G. Tarih ve Sayı : 23/3/2017-30016

“KORONA (COVİD-19) SALGININDA ALINAN TEDBİRLERDEN ZARAR GÖREN YURTTAŞLARA KARŞI İDARENİN KUSURSUZ SORUMLULUĞU VE FEDAKARLIĞIN DENKLEŞTİRİLMESİ İLKESİ” için 0 yorum

  1. AUROCHEM PHARMACEUTICALS online canadian pharmacy Order Cheap Viagra, Buy Viagra – Canadian Pharmacy, Guaranteed cialis canadian pharmacy Metronidazole HealthPharmaRx.com – OnlinePharmacySearch.net :: Online Pharmacies viagra 100mg SearchAllDeals.com – Free 30 day trail of Cialis (for Erectile cialis without a doctor’s prescription CANADA PHARMACY ONLINE All Drug Pharmacy – Online Pharmacy Store – Buy Cheap Viagra online pharmacy no prescription ONLINEPHARMACIES Buy Brand and Generic Viagra online At V-Medical (OVERNIGHT Shipping)BELIZE PHARMACY ONLINE onlinepharmacy Buy Accutane Online Cheap – Canadian Pharmacies – Buy Canada Drugs supreme suppliers Cialis 5 mg price Viagra Soft Tab, Buy Pill Viagra – Patriarchate canadian pharmacy no prescription Sildenafil Delivery, Viagra Canada Cheap – National Association of orlistat without prescription CANADIAN PHARMACY ONLINE NO SCRIPT Buy Wholesale Price Exporter non prescription pharmacy BEST ONLINE PHARMACIES Canadian Pharmacy

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  2. CANDIAN PHARMACY canadian prescriptions Sildenafil 10mg, Viagra Brand 100mg – Canadian Pharmacy, Best Prices viagra for sale Online cialis Viagra Online. Canadian Pharmacy. Our price – 0.69$ per pill Viagra. canadian pharmacy on script needed significado de Query lowest cialis price tadalafil online AUROCHEM PHARMACEUTICALS Canadian Pharmacy – Order VIAGRA Online without Prescription online pharmacy uk no prescription RHINE INC PHARMACY Buy Viagra Super Active+ no Prescription, Order Viagra SuperPHARMACIESONLINE canadian pharmacy no scripts Canadian Pharmacy Online – Canada Pharmacy – Discount Prescription healthy man viagra Pharmacy rx world Get Discounted Viagra from certified seller cialis Canadian VIAGRA Online – CHEAPEST PILLS HERE! best canadian pharcharmy online ONLINE PHARMACY REVIEWS SPECIAL OFFER : VIAGRA on SALE at $0.75 canadian pharmacy online no script RIO RICO PHARMACY BUY VIAGRA – Generic Viagra:Viagra one of the best medicines that

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  3. MEN’S HEALTH PHARMACY VIAGRA online pharmacy Awards & Scholarships online pharmacy no prescription Orlistat online Viagra, CIALIS Online Canada Pharmacy – Buy VIAGRA Safely! cialis no prescription GENERIC CIALIS – Top offers from trusted pharmacies! generic cialis vs brand cialis CANADIAN PHARMACIES SHIPPING TO USA Order Cialis Generic buy cheap generic cialis uk RHINE INC PHARMACY Buy Viagra. Cheap Viagra. Viagra Online. Generic Viagra.VIAGRA ONLINE PHARMACY REVIEWS non prescription pharmacy Buy Viagra Jelly Online Australia Pharmacy cialis no prescription What is best ed pill Viagra Online – Get viagra online at our CanadianDrugStore now! generic cialis online pharmacy reviews Canada’s Online Shopping Sites – Shop Online and Save Cialis online 247 OVERNIGHT PHARMACY CANADIAN Medical Specialists Pharmacy – Viagra UK – Buy Genuine Pfizer healthy man viagra OVERSEAS PHARMACY Buy Brand or Generic VIAGRA Online – LOWEST PRICE! Order Viagra today!

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  4. AWC CANADIAN PHAR buy amoxicillin without prescription uk Cialis Generico. Online Canada Drugstore. Pharmacy Online For Real viagra online Ed pills online College of Pharmacy Seoul National University northwest pharmacy canada Generic Cialis 10 mg, 20 mg, 40 mg, 60 mg. Buy Cheap Cialis Online https://www.pharmacyusa24.com RHINE INC PHARMACY CANADA Online Pharmacy: Cialis, Viagra, Tadalafil, Vardenafil canada prescription drugs EZ ONLINE PHARMACY BUY VIAGRA USA Cheap Viagra Sales, Buy Sildenafil Australia – Pill ShopCANADA PHARMACIES ONLINE PRESCRIPTIONS orlistat 120mg online no script Generic prednisone identification :: Online Pharmacy No Prescription canadapharmacyonlinedrugstore.com Extra super cialis Buy Viagra Pills. Buy Generic Viagra. Buy Viagra Online. 100mg Viagra. canada pharmacy http://www.iarp.org – Pill Shop, Big Discounts. – Buy plavix in canada canadian pharmacies shipping to usa FOUR CORNERS PHARMACY NEW ZEALAND Discount Online Pharmacy north american pharmacy CANADIAN PHARMACY ONLINE NO SCRIPT VIAGRA BEST OFFERS

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  5. CANADIAN PHARMACY ONLINE canadian online pharmacy buy tadalafil online – Approved Canadian Healthcare canadian pharmacy no prescription Online viagra purchase Generic Viagra ::::: Online Approved Pharmacy. LOW PRICE! pharmacy online without prescription Buy Xanax online without a prescription – USA Online Pharmacy Canada ON LINE PHARMACY Cialis PHARMACY ONLINE Canadian Pharmacy online meds CANADIAN PHARMACY 24HR Buy Viagra Online – FREE SHIPPING, High quality.MEN’S HEALTH PHARMACY VIAGRA onlinepharmwithoutprescription.com generic viagra PharmacyChecker.com – Compare prescription drug prices and online online pharmacies Lamotrigine Click NOW healthy man viagra reviews The Canadian Peregrine Foundation canada pharmacy without script CANADIAN PHARMACY WITHOUT PRESCRITPTION Social Research Methods canada pharmacy without prescription 24 HOUR CANADIAN PHARMACY Order Viagra. Buy Generic Viagra Without Prescription Online

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  6. VIAGRA FROM USA PHARMACY pharmaceuticals no prescription Buy Viagra Online ::: Canadian Pharmacy. Lowest price. on line pharmacy Order meds online Cialis Generic pharmacy rx one Cheap Cialis Online. Top Quality Pills cialis generic ONLINE PHARMACY CANADA : Canadian Pharmacy & Healthcare supremesuppliersmumbai.com CIALIS INDIA PHARMACY GENERIC VIAGRA Online at $0.60 :: FREE OVERNIGHT DELIVERY !CANADIAN PHARMACY RIP OFF no prescription pharmacy Generic Cialis Online. Buy Drugs in our Authorized Pharmacy. healthyman Real viagra for sale Buy Viagra – FREE SHIPING +BUNUS my canadian pharmacy no script Cialis 30 day free trial canada – MenРўs Health Community ed generics online CANDIDA PHARMACY GENERIC CIALIS – Top offers from trusted pharmacies! viagra vs cialis vs levitra samples 4 CORNERS PHARMACY Which Is Safer Viagra Or Cialis Р§

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  7. INDIA PHARMACY canada pharmacy no prescription Levaquin Buy Canada canadian pharmacy online no script Keflex Buy Viagra Online ::: Canadian Pharmacy. Lowest price. myskypharmacy Generic From India – Viagra(Sildenafil) India, Cialis(Tadalafil sky pharmacy review PHARMACIESONLINE prescription medication without a prescription. online pharmacy best online viagra FOUR CORNERS PHARMACY NEW ZEALAND Viagra online PURPLE PHARMACY MEXICO PRICE LIST healthy man viagra Pharmacy Business canadian pharmacy cialis How much does viagra cost at costco 104 Buy Viagra cheap ONLINE healthy man viagra offer My prescriptions walgreens pharmacy ez online pharmacy buy viagra usa 247 OVERNIGHT PHARMACY CANADIAN Buy Cialis Soft Tabs Online – Erectile Dysfunction (Tadalafil canadian pharmacy cialis AWC CANADIAN PHAR Cyclopédie – Viagra

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  8. USA OVERNIGHT PHARMACY online pharmacy viagra Viagra Best Price, Canadian Viagra Samples – Canadian Pharmacy cialis on sale in usa Online doctor prescription adderall Viagra Online Pharmacy – Lowest Prices – Worldwide Shipping canada pharmacies no description Cialis at $1.25/item. Secure purchase, Extra Comps and Discounts xenical Uses CANADIAN 24 HOUR PHARMACY Canada Prescription Drugs canadian online pharmacy RX4 PHARMACY Viagra online without prescription :Its high effectiveness andLIVEPHARMACY247 best ed medication Sildenafil Citrate – The Generic Meds Online Pharmacy You Can healthy man viagra pills Viagra canadiense Prima-Med – Buy Viagra Cialis Propecia Xenical – online online pharmacies Viagra en pharmacie belgique canadian online pharmacy MEDS ONLINE PHARMACIES PAXIL – RxUSA Pharmacy, Prescriptions, Drugs, Medications, Pharmacy supremesuppliers VIAGRA ONLINE CANADIAN PHARMACY Order VIAGRA Online – LOWEST PRICES!

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  9. EZ ONLINE PHARMACY BUY VIAGRA USA Canada pharmacy online Cialis 5 mg online pharmacy canada pharmacy online Letrozole All Drug Pharmacy – Online Pharmacy Store – Buy Cheap Viagra generic cialis no prescription Buy Cialis Online (Tadalafil) :: Express Shipping, Worldwide delivery ed meds from canada ONLINEPHARMACY Buy Viagra Online ::: Canadian Pharmacy. Lowest price. viagra for sale in usa TADALAFIL CANADIAN PHARMACY ONLINE Buy Viagra – FREE DELIVERYCELEXA NO PRESCRIPTION US PHARMACY usa pharmacy no script Original Levitra Online Pharmacy viagra from usa pharmacy Viagra price hong kong Fast buy amoxicillin without prescription uk Amoxicillin mexican pharmacy canada pharmacy no prescription HEALTHY MAN PHARMACY Cheap Cialis 10 mg, 20 mg, 40 mg, 60 mg. Buy Generic Cialis Online no prescriptions online pharmacy USA PHARMACY ONLINE VIAGRA Viagra Cheap Generic, Buy Viagra From Canada

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  10. CANADA PHARMACIES order viagra online About Canada, Canada, country, wilderness, civilisation, Canada’s canadian pharmacy on script needed Proscar prescription medication without a prescription. online pharmacy indian pharmacy no prescription 30 Day Cialis Trial north american pharmacy PHARMACY ON LINE Buy Cialis (Tadalafil) From a Certified Pharmacy :: EXTRA LOW canadian pharmacy no prescription ONLINE PHARMACY NO PRESCRIPTION Order Viagra – THE LOWEST VIAGRA PRICE GUARANTEED, fast worldwideRICO RIO PHARMACY buy viagra online #1 Cialis Viagra And – Pharmacy Store Promotion. canada drugs Prescriptions on line VIAGRA ONLINE- THE LOWEST PRICE GUARANTEED, discreet worldwide canadian pharmacy cialis 20mg Buy Viagra Online from a Canadian Pharmacy. Cheap Viagra canadian pharmacy without prescription INTERNET PHARMACY eBay Canadian Pharcharmy CANADIAN PHARM DIRECT Buy Cheap Viagra, Cialis, Levitra Online

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  11. CANADIAN PHARMACIES NO PRES online pharmacies Viagra online canadian – Generic Viagra Online Pharmacy buy cialis Clomid for men for sale montreal-pharmacy.com – Canadian Pharmacy. Buy Viagra and Cialis on line pharmacy no prescription needed Can you buy nexium online – Official online viagra CANADIAN PHARMACY THAT TAKES PAYPAL Best-cheap-pharmacy.com – Buy Viagra Cialis Xenical Propecia online cialis CANADIAN DISCOUNT PHARMACIES Viagra Online Pharmacy – Lowest Prices – Worldwide ShippingMY CANADIAN PHARMACY CORP ed pills online Buy Viagra Online >>> Viagra pharmacy >>> Average dose of Viagra healthy man pharmacy Zenegra Viagra Online Generic Now – OVERNIGHT Shipping online pharmacy without prescription The Wedding Planners Institute of Canada rhine inc generics CIALIS ONLINE PHARMACY Cialis 30 free trial cialis from india PHARM ONLINE

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  12. PHARMACY ON LINE buy cialis The Canadian Peregrine Foundation canada pharmacy online Priligy online Cialis price » Discount Pharmacy Online. Canadian pharmacy Buy Cialis Online – THE LOWEST PRICE GUARANTEED, fast Worldwide healthy man complaints BEST CANADIAN PHARCHARMY ONLINE Canada Prescription Drugs best canadian pharcharmy online CANADIAN INTERNET PHARMACIES Generic Viagra for MenCANADA PHARMACY 24 HOUR DRUG STORE free samples of viagra Buy Cialis Online. Best Price! Online Canadian Pharmacy canadian 24 hour pharmacy Orlistat online Viagra Online – FREE SHIPPING canada pharmacies online prescriptions Prix du viagra en france en pharmacie generic cialis for sale online PHARMACY ONLINE Cheap Cialis Online – THE LOWEST CIALIS PRICE GUARANTEED, fast canadian pharcharmy online BEST 10 ONLINE PHARMACIES Click NOW

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  13. GLOBAL PHARMACY CANADA PHONE NUMBER United States pharmacy online no script Canadian Pharmacy – Order VIAGRA Online without Prescription canadian pharmacy online without prescription Buy amoxicillin 500mg no prescription Cialis Generic online pharmacy without perscriptions Buy Cialis Online (Tadalafil) :: Express Shipping, Worldwide delivery northwestpharmacydrugstore.comnorthwest pharmacy canada ONLINE PHARMACY WITHOUT PRESCRIPTION Buy Viagra Online ::: Canadian Pharmacy. Lowest price. supreme suppliers PHARMACIA ONLINE USA Buy Cheap Generic Viagra Online Without Prescription – Lowest PricesRX ONE PHARMACY name brand cialis without prescription Buy Viagra Online ::: Canadian Pharmacy. Lowest price. online pharmacy Viagra cost Cheap Viagra. Buy Generic Viagra Without Prescription Online prescription free pharmacy Viagra Online – Get viagra online at our CanadianDrugStore now! healthy male CANADIAN PHARMACY 24 Order Cialis Generic healthy man viagra MY CANADIAN PHARMACY CORP Generics dispensary – canadian viagra online

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  14. CANADA PHARMACY 24H viragra with noprescription Canadian Pharmacy King – BestBuyRX.com Lower Priced Canada buying cytotec online Anafranil Buy Cheap Cialis Viagra, Cialis Daily Uk. Canadian Pharmacy, Cheap viagra from usa pharmacy CIALIS ONLINE- THE LOWEST PRICE GUARANTEED, discreet worldwide ontario no script pharmacy BEST 10 ONLINE PHARMACIES BUY LASIX ONLINE NO PRESCRIPTION NEEDED us pharmacy no prescription neurontin CANADIAN INTERNET PHARMACIES Buy Viagra (Sildenafil) From a US Certified Pharmacy – LowestCANADIAN PHARMACY CLONIDINE canadian pharmacy no prescription Buy cheap Viagra, Cialis, Levitra on line pharmacy Cialis on sale in usa Safety Info cialis canadian pharmacy Viagra Dallas Texas cheap cialis GENERIC CIALIS ONLINE PHARMACY REVIEWS Generic Viagra Online. Buy Cialis online, Levitra in Safe Pharmacy – where to buy cialis in canada CANADIAN PHARMACY NO PRESCRIPTION Buy Viagra Online ::: Canadian Pharmacy. Lowest price.

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  15. ON LINE PHARMACY NO PRESCRIPTION NEEDED 1650 canadian pharmacy online no script Viagra Cheap, Ordering Viagra From Canada Canadian Pharcharmy Online Vrdrug VIAGRA, CIALIS Online Canada Pharmacy. All 100% Genuine! cialis generic Välkommen till Cialis Online – Handla billiga Cialis hos canadian pharcharmy ONLINE PHARMACY CANADA Walgreens online pharmacy no prescription ONLINE PHARMACY REVIEWS 2025 Buy Cheap Viagra. No PrescriptionCANADA PHARMACIES ONLINE PRESCRIPTIONS cheap viagra no prescription Levitra Cheapest Pharmacy,Levitra 20mg at the Lowest Price online pharmacy uk no prescription Brand viagra 100mg cheapest Viagra Canadian Pharcharmy Gap Inc Canada canadian rx CANDIAN PHARMACY CANADA Online Pharmacy: Cialis, Viagra, Tadalafil, Vardenafil viagra online no prescription PHARMACY SUPPORT GROUP Buy Viagra – THE LOWEST VIAGRA PRICE GUARANTEED, fast worldwide

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  16. MY CANADIAN PHARMACY CORP canada drugstore online Legitimate viagra online pharmacy canadian pharmacy online no script Viagra without prescription. Get really CHEAP VIAGRA – Compare the prices from trusted pharmacies approved canadian pharmacies Erectile Dysfunction Р¦ Compare Viagra, Cialis, Levitra at canada pharmacy 24h NORTHWEST PHARMACY CANADA #1 Natural Herbal Alternatives To Viagra – Cheap Pharmacy Store Online canadian pharmacy no prescription CANADIAN PHARMACY CIALIS 20MG VIAGRA Online Drugstore ®TADALAFIL INDIA PHARMACY canada pharmacy 24 hour drug store Viagra Online Pharmacy – THE LOWEST VIAGRA PRICE GUARANTEED, fast retin a without prescription Viagra 6 free sample ED Treatment https://www.24houronlinedrugstore.com Canada TV — Canada Free TV — Watch online the free TV of Online drugs PURPLE PHARMACY ALGODONES MEXICO Buy Orlistat from usa without a prescription – buy Orlistat no script canadian pharmacy no presc US PHARMACY CIALIS Buy Cheap Generic Viagra – Viagra Online Without Prescription

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  17. RX ONE PHARMACY #1 Non Prescription Form Of Viagra – Best Prices Pharmacy RX.

    canada pharmacy online
    #1 Melanger Viagra And Cialis – Online Pharmacy Store.
    alli canada
    supremesuppliers
    Non prescription viagra — Online canadian
    cialis in canada
    Canada Pharmacy Prescription
    canadian pharmacy no prescription
    buy impotence drugs
    Canadian generic lasix no prescription :: BUY ONLINE NO PRESCRIPTION

    on line pharmacy
    Buy Viagra Online ::: Canadian Pharmacy. Lowest price.

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  18. SKY PHARMACY REVIEW Buy Viagra (Sildenafil) Online. OVERNIGHT Shipping. Lowest Prices canada pharmacy
    Brand Cialis(Tadalafil) Tablets Price
    cialis for sale online
    canadian pharmacy
    onlinepharmacy
    onlinepharmacy
    supremesuppliers
    Generic Cialis Online Reviews for You. In our reviews you will
    canadian online pharmacy
    Fast
    Viagra Best Price, Canadian Viagra Samples – Canadian Pharmacy

    healthy male viagra scam

    pharmwithoutadoctorsprescription.com here

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  19. BEST ONLINE PHARMACIES All Drug Pharmacy – Online Pharmacy Store – Buy Cheap Viagra
    Cheapest Cialis to Buy – FREE DELIVERY LOWEST PRICES

    canadian 24 hour pharmacy
    Storms of My Grandchildren – Buy Viagra Online – Starting From $0

    Click Here – Buy Cialis online
    online canadian pharmacy

    adhd medications online pharmacy
    Prima-Med – Buy Viagra Cialis Propecia Xenical – online

    universal drugstore canada

    onlinepharmacy
    canadian pharmacy no prescription

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  20. CANADIAN PHARMACY Buy Viagra. Online CanadianDrugStore ed pills online

    canada pharmacy no script

    buy canadian cialis
    Buy Viagra Online – 100% Money-Back Guarantee. Order Viagra online

    ontario no script pharmacy
    canadian pharmacy no prescription
    canadian pharmacy without prescription
    SPECIAL OFFER : VIAGRA on SALE at $0.99 !!!
    viagra without a doctor prescription
    prescription free pharmacy
    Cialis Cheapest Pharmacy #1

    viagra no script

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  21. BEST ONLINE PHARMACIES Buy Viagra Online Safely without prescription. Better prices and viagra online no prescription
    Buy Cialis. Generic Cialis 20 mg, 10 mg, 40 mg, 60 mg. Order Cheap
    http://www.1mg.com
    Cheap Viagra ::: Online Canadian Pharmacy & Healthcare
    Buy Clomid Online Canada :: Online-Drugstore Max Irons Online
    Tadalafil (Generic Cialis) – LOWEST PRICES ONLINE!
    northwest pharmacy canada
    The Best Viagra, India Viagra Generic – Online Drug Shop, Best Prices

    canadian online pharmacy
    Cialis

    tretinoin without prescription

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  22. BLUE MOUNTAIN PHARMACY CANADA Buy Brand and Generic Viagra online At V-Medical (OVERNIGHT Shipping) pharmacy online
    Online pharmacy
    canada pharmacy 24 hour drug store
    Viagra Online Pharmacy – Lowest Prices – Worldwide Shipping
    viagra 6 free samples
    onlinepharmacy
    legitimate canadian pharmacy online

    Us pharmacy Online
    canadianpharmacyamall.com
    non prescription india pharmacy

    online pharmacy

    РЎialis Online

    healthy man

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  23. VALUEPHARMACEUTICALS Buy Viagra – THE LOWEST VIAGRA PRICE GUARANTEED, fast Worldwide canadian pharmacy mall
    canadian online pharmacy
    us pharmacy no prescription neurontin
    Cheap Viagra. Buy Generic Viagra. Order Viagra 25 mg, 50 mg, 100
    Canadian National Exhibition
    buy amoxicillin 500mg no prescription
    Cheap Viagra Online Canada. Approved Canadian Pharmacy Store.
    CHEAP VIAGRA – THE LOWEST VIAGRA PRICE GUARANTEED, fast worldwide
    Brand viagra online canada pharmacy
    AccessRx – Buy Viagra, Cialis, Levitra Online Prescription
    Clix Pharmacy – Buy Drugs Online – No Prescription Pharmacy Online

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  24. NORTHWEST PHARMACY CANADA Buy Viagra. Discount Pharmacy. Generic Viagra. Viagra 100mg.
    Online Pharmacy Australia – Buy Viagra Cialis Levitra in Australia
    Buy CIALIS Online ** TOP Reliable Online Pharmacies
    Order cheap VIAGRA – LOW ORICES!
    Buy cheapest viagra – Canada Pharmacy Online No prescription

    buy alli online
    #1 Cheapest Viagra Online Canada – Cheap Pharmacy Store Online
    AccessRx.com
    Blue Sky Drugs – Canadian Pharmacy – Canada Prescription Drugs
    Buy Cialis Online – 10mg, 20mg, 40mg :: EXTRA LOW PRICES!
    All Drug Pharmacy – Online Pharmacy Store – Buy Cheap Viagra

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  25. INDIA PHARMACY Quality Generic Drugs order from phone amoxicillin

    online pharmacy

    online pharmacy
    BUY VIAGRA ONLINE ** Generic Viagra ** Cheap Viagra Online

    healthy man viagra pills

    Online pharmacy

    cialis without prescription
    Buy Viagra online // $0.77 per pill // All dosages
    Buy Clomid Online Canada :: Online-Drugstore Max Irons Online
    Viagra Order Cialis Vergleich – Order The Cheapest Viagra, Cialis

    onlinepharmwithoutprescription.com pills viagra

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  26. VIAGRA ONLINE CANADIAN PHARMACY Herbal Viagra, buy herbal Viagra UK – herbalhard.com buy antibiotics online legal

    tetracycline

    canadian pharmacy online no script
    online pharmacy no prescription
    canadian no script pharmacy
    Where to buy zovirax ointment 5 – Canadian Pharmacy.

    usa pharmacy no script

    viagra samples
    order viagra online
    viagra online no prescription
    Plavix (Clopidogrel) from Canadian Pharmacy
    ed drugs online
    antibiotics for sale

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  27. ONLINE PHARMACY NO PRESCRIPTION Tate
    canadian pharmacy online no script
    Buy Naltrexone Without Prescription » Online Pharmacy
    buy viagra online
    xenical 120mg
    viagra for sale in usa
    cialis 20mg price at walmart
    SPECIAL OFFER : VIAGRA on SALE at $0.75
    Clix Pharmacy – Buy Drugs Online – No Prescription Pharmacy Online
    Click NOW
    Canadian Pharmacy Online – Canada Pharmacy – Discount Prescription
    Buy Cialis (Tadalafil) From a Certified Pharmacy :: EXTRA LOW
    Mail Order Pharmacy

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  28. CANADIAN PHARMACY 24H Get really CHEAP VIAGRA – Compare the prices from trusted pharmacies
    blue mountain pharmacy canada
    Cialis online in our Official Canadian Pharmacy!
    where to buy xenical
    click here acanadapharmacy.com
    Order Cheap Viagra, Buy Viagra – Canadian Pharmacy, Guaranteed
    Cialis PHARMACY ONLINE
    Get really CHEAP VIAGRA – Compare the prices from trusted pharmacies
    BUY VIAGRA – Generic Viagra:Viagra one of the best medicines that

    1650 canadian pharmacy online no script

    canada pharmacy 24 hour drug store

    ed medication online

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  29. ONLINE PHARMACIES TO AVOID Buy Viagra Online ::: Canadian Pharmacy. Lowest price.
    canadian pharmacy no prescription
    onlinepharmacy
    VIAGRA, LEVITRA, CIALIS Online. Canada Pharmacy
    canadian 24 hour pharmacy
    Canadian pharmacy online without prescription
    SPECIAL OFFER : VIAGRA on SALE at $0.99 !!!
    Buy Generic Plavix – Plagril – Pharmacy2Home.com
    Viagra Online – FREE SHIPPING

    no prescription foreign pharmacies
    Tadalafil (Erectile Dysfunction) Cialis 10mg Online
    buy cheap cialis discount online

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  30. SKY PHARMACY ONLINE DRUGSTORE Welcome to Online Pharmacy
    Extra Cheap Pills
    seroquel no prescription pharmacy
    online pharmacies canada
    us pharmacy no prescription neurontin
    Alberta Venture
    Order Generic Cialis. Buy Cheap Cialis 20 mg, 10 mg, 40 mg. Cialis
    Viagra / Viagra Buy Online
    canada pharmacy online no script
    canadian pharmacy viagra

    no prescription pharmacy

    canadian pharmacy
    Viagra Without Prescription, Viagra Uk – Online Pharmacy, Secure

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  31. GENERIC CIALIS ONLINE PHARMACY REVIEWS sildenafil online Armour Thyroid on line pharmacy Low price cialis Pharmacy Business mexican pharmacy no prescription needed onlinepharmacy ONLINE PHARMACY REVIEWS buy levitra online – United Pharmacy Online pharmacy BEST GENERIC VIAGRA PHARMACIES Best Generic Viagra, Viagra Cialis – OTF/FEOPHARMACY RX WORLD generic viagra online canadian pharmacy Canadian Pharmacy – Order VIAGRA Online without Prescription healthy male Viagra gГ©nГ©rique quГ©bec Discount Viagra. Easy order processing. EXPRESS SHIPPING. canadian pharmacy mall Viagra Online. Canadian Pharmacy. Our price – 0.69$ per pill Viagra. Certified Canadian Pharmacy OFFICIAL CANADIAN PHARMACY :: CIALIS online :: Check these offers for Cialis from trusted buy viagra MY CANADIAN PHARMACY CORP All Drug Pharmacy – Online Pharmacy Store – Buy Cheap Viagra

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  32. CANADIAN PHARMACIES MAIL ORDER canadian pharmacy uk Your Canadian Pharmacy providing the lowest online pharmacy Viagra samples 2 or 3 day shipping Canadian Pharmacy King – BestBuyRX.com Lower Priced Canada cialis without a doctor’s prescription buy wellbutrin online without rx LIST OF LEGITIMATE CANADIAN PHARMACIES Buy Viagra Online ::: Canadian Pharmacy. Lowest price. viagra samples 2 or 3 day shipping US PHARMACY CIALIS Buy Viagra (Sildenafil) From a US Certified Pharmacy – LowestCANADIAN 24 HOUR PHARMACY buy cialis online europe Order Propecia from Bosley Medical Online – No Pharmacy Required supreme suppliers Sildenafil 100mg canadian online pharmacy PAXIL CR 25 MG (Paroxetine CR) – Generic – CANADA PHARMACY canadian pharmacy 24hr USA ONLINE OVERNIGHT PHARMACY Shop Luxury Shoes, Bags online pharmacy CANADIAN PHARMACY CLONIDINE Buy VIAGRA online – Get 100% Customer Support

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  33. PACIFIC CARE PHARMACY canadian pharmacy VIAGRA, LEVITRA, CIALIS Online. Canada Pharmacy canadian pharmacy no prescription Articulo 151 Buy Naltrexone Without Prescription » Online Pharmacy healthy male Buy Cialis online healthy male viagra EZ ONLINE PHARMACY Viagra Online Pharmacy – Lowest Prices – Worldwide Shipping canadian pharmacy no prescription USA PHARMACY NO SCRIPT Get really CHEAP VIAGRA – Compare the prices from trusted pharmaciesLIST OF LEGITIMATE CANADIAN PHARMACIES euro med online Generic Online Pharmacy, Buy Drugs Online, Cheap Generic Medication skypharmacy Where to buy doxycycline for dogs Generic Cheap Viagra, Generic Viagra Wholesale – Pill Shop canadian pharmacy no scripts Mail Order Pharmacy healthy man viagra scam CANADIAN PHARMACY Extra Low cialis for sale CANADIAN PHARCHARMY VIAGRA, CIALIS Online Canada Pharmacy. All 100% Genuine!

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  34. ON LINE PHARMACIES canadian pharmacy Online Canadian Pharmacy.Cheap generic medications. online pharmacy no prescription Supremesuppliers Prescription Cialis, Cheap Cialis From Canada – Online Pharmacy online pharmacy Buy Cheapest Generic Cialis Online – Lowest Prices Without online pharmacy no prescription needed CANADIAN PHARMACY Blue Sky Drugs – Canadian Pharmacy – Canada Prescription Drugs on line pharmacy ONLINE PHARMACY CANADA The Best Viagra, India Viagra Generic – Online Drug Shop, Best PricesCANADIAN DISCOUNT PHARMACIES canadian pharmacy cialis 20mg Cialis PHARMACY ONLINE lasik online pharmacy no script Buy cialis on line spain generic viagra – Oil Spill Response Limited mexican pharmacies that ship Cost of cialis at costco pharmacy skypharmacy online PHARM SUPPORT GROUP Buy Cialis Without a Prescription canadian 24 hour pharmacy CANADIAN PHARMACY VIAGRA Buy Viagra. Discount Pharmacy. Generic Viagra. Viagra 100mg.

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  35. AWC CANADIAN PHAR myskypharmacy Generic super viagra online pharmacy canadian pharmacy no prescription Xenical orlistat buy online usa Get really CHEAP VIAGRA – Compare the prices from trusted pharmacies online pharmacies without scripts Buy Cialis Online (Tadalafil) :: Express Shipping, Worldwide delivery canadian pharmacy ONLINE PHARMACY NO PRESCRIPTION Discount Antibiotics Pharmacy online pharmacy INHOUSE PHARMACY CANADIAN PHARMACY UK on line pharmacy Viagra, CIALIS Online Canada Pharmacy – Buy VIAGRA Safely! sildenafil online Price of viagra 2011 TicketCity Bowl – Buy Viagra Online – 50mg, 100mg cialis for sale in usa Costco pharmacy prices levitra canada pharmacy no prescription BEST ONLINE PHARMACIES Buy Cheap Cialis Online – Generic Tadalafil Without Prescription order cialis without prescription SKY PHARMACY CANADA Cheap viagra canada in Elizabeth New Jersey

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  36. INDIA PHARMACY sex pills for women, canada Kroger pharmacy price for viagra viagra vs cialis Viagra overnight Buy CIALIS, VIAGRA Online. Canadian Pharmacy. LOW PRICE! healthy man viagra offer Página web Oficial ULTRAS SUR – Inicio online cialis prescription MY CANADIAN PHARMACY How To Get Cheap Viagra In Canada. Approved Canadian Pharmacy Store. supreme suppliers viagra PURPLE PHARMACY MEXICO PRICE LIST Viagra without prescription!PHARMACY TOP PILLS cialis online no prescription Buy Cheap Viagra Canada. Approved Canadian Pharmacy Store. – Only OK canadian pharmacy online no script Supreme suppliers viagra Extremely medication from canada ed erectile dysfunction Online Canadian Pharmacy :: Canada Pharmacy, Drugs From Canada CANADIAN PHARMACY ONLINE NO SCRIPT USA OVERNIGHT PHARMACY Loyola Social Hub Top diet pills PURPLE PHARMACY ALGODONES MEXICO Our Country Deserves Better PAC – Buy Viagra Online 25mg, 50mg

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  37. CANADIAN PHARMACIES ONLINE best canadian pharcharmy online Viagra Order Online, Viagra Online From Canada – Online Drug Shop online pharmacy without a prescription Buy propecia In this drug factsheet: – Metronidazole by AA Pharma – Uses, Side 1650 canadian pharmacy online no script Canadian Drugstore: DrugsPick – Buy Viagra, Cialis, Levitra Online canadian pharmacy online no script TRUSTED RX PHARMACY Buy Cheap Viagra, Cialis, Levitra Online online pharmacy BELIZE PHARMACY ONLINE Viagra Online – FREE SHIPPINGCANADA PHARMACY 24 hour pharmacy GENERIC CIALIS – Top offers from trusted pharmacies! canadian pharcharmy Buy viagra online uk Non prescription viagra » Without Rx. – New Brunswick Federation viagra vs cialis vs levitra samples Buy Viagra. Online CanadianDrugStore click here canadapharmacyonlinedrugstore.com ONLINE PHARMACY NO PRESCRIPTION Buy Wholesale Price Exporter buy wellbutrin sr no prescription CANADIAN PHARMACY 24H BUY VIAGRA ONLINE – Order Viagra:Due to using of Viagra each man

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  38. CANADIAN PHARM SUPPORT GROUP onlinepharmacy montreal-pharmacy.com – Canadian Pharmacy. Buy Viagra and Cialis canadian pharmacy generic viagra Xenical orlistat buy online Viagra online canadian – Generic Viagra Online Pharmacy usa pharmacy no script Viagra And Cialis Generic viagra without a doctor prescription CANADA PHARMACY 24H Viagra Without Prescription, Viagra Uk – Online Pharmacy, Secure healthy men viagra VIAGRA ONLINE PHARMACY REVIEWS ~$ non prescription viagra side effects – Online Pharmacy UK : nonOFFICIAL CANADIAN PHARMACY viagra vs cialis vs levitra Buy Viagra Online ::: Canadian Pharmacy. Lowest price. buy cialis canada Usa pharmacy no script Best Quality http://vgr100mgbestprice.com Canadian online pharmacy tadalafil northwestern canada drugs USA PHARMACY NO SCRIPT Cialis For Order, Tadalafil Overnight Shipping viagra pills for sale PURPLE PHARMACY MEXICO PRICE LIST >> Viagra Sale :: Only $0.75 Per Pill :: BONUS Pills Available <<

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  39. PREDNISONE ONLINE PHARMACY canadian pharmacy cialis 20mg malocite’s blog is now pharmacy online no prescription Livepharmacy247 Buy cheapest viagra – Canada Pharmacy Online No prescription cheap drugs soft tab cialis generic -> canadian pharmacy reviews www weightlossbestpills.com PHARMACIES ONLINE Order Cialis Generic usa pharmacy no script CANADIAN PHARMACY CIALIS 5MG Buy Viagra. Generic Viagra Online Without Prescription. OrderUSA PHARMACY NO SCRIPT us pharmacy no prescription neurontin Buy synthroid online no prescription canada – OFFICIAL PHARMACY #1 healthy man viagra How much does viagra cost at costco 104 Buy Viagra Without Prescription. Cheap Generic Viagra Online canada pharmacy 24 hour drug store Mail Order Pharmacy cialis prices PHARMACYRXONE Cialis, Viagra & Levitra Comparison for Erectile Dysfunction Treatment online pharmacy europ no prescription CANADAPHARMACY1 generic viagra online – Online Drugstore

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  40. PREDNISONE ONLINE PHARMACY canadian pharmacy no prescription Discount pharmacy for cialis without prescription pharmacies india Canadian pharmacy 24h Generic Cialis Online. Buy Drugs in our Authorized Pharmacy. supreme suppliers india viagra BUY CIALIS ONLINE, Cialis Generic, No prescription Cialis buy wellbutrin sr no prescription PHARMACIESONLINE Generic Viagra. Pharmacy Online No Prescription Required. cialis without a doctor’s prescription CANADA PHARMACY MEDS Viagra Cheap Generic, Buy Viagra From CanadaCELEXA NO PRESCRIPTION US PHARMACY canadian drugs Buy Viagra (Sildenafil) From a US Certified Pharmacy – Lowest buy ed drugs online Zanaflex VIAGRA ONLINE – THE LOWEST VIAGRA PRICE GUARANTEED, Discreet canadian pharmacy no prescription SEG & Canada Foundation Conference: September 24-27, 2013 ez online pharmacy buy viagra usa CANADIAN PHARMACIES MAIL ORDER Buy Cialis (Tadalafil) Online – OVERNIGHT Shipping healthy male 247 OVERNIGHT PHARMACY CANADIAN Buy Brand and Generic Viagra online At V-Medical (OVERNIGHT Shipping)

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  41. CANADA PHARMACY 24H cialis canadian pharmacy Viagra Online Without Prescription – Buy Viagra for $0.98 from Canada healthy male viagra Centurion laboratories Buy Viagra (Sildenafil) Online From A Certified US Pharmacy weight loss products Best Prices Generic Drugs online no script ON LINE PHARMACY Viagra Online ® Online DrugStore cheap viagra online CANADIAN PHARMACY 24H Generic VIAGRA Online MEDS ONLINE PHARMACIES order canadian pharmacy no script Canadian Pharmacy – Order VIAGRA Online without Prescription cialis online without prescription Provera for sale BUY Viagra online without prescription ::: >>> This drug is safe canadian pharmacy 24h Cheap Viagra Online usa canada. #1 OFFICIAL PHARMACY canadian pharmacy online cialis PHARMACIES ONLINE Viagra cialis online pharmacy without prescription CANADIAN PHARMACY UK Viagra Online – FREE SHIPPING

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  42. CANADIAN PHARMACY UK no prescription discount pharmacy Generic Paroxetine – Paxil, Paxil Cr at Canada Drugs Pharmacy healthy male Canada meds no perscriptions CANADA Online Pharmacy: Cialis, Viagra, Tadalafil, Vardenafil cheapest cialis 20mg Buy Cialis for Erectile Dysfunction no script canadian pharmacy CANADIAN PHARMACY UK buy generic – Global Pharmacy Canada Inc viagra online ONLINE PHARMACY CANADA Buy Viagra. Generic Viagra Online Without Prescription. OrderCANADA PHARMACY 24H online pharmacy no prescription Generic Plavix 75 mg/75 mg supremesuppliersph.com Amoxicillin buy canada Viagra Online – FREE SHIPPING Cialis without prescription Canada – Wikipedia, the free encyclopedia healthy man viagra offer BEST GENERIC VIAGRA PHARMACIES Generic Cialis – Buy Cheap Cialis No Prescription. Tadalafil sky pharmacy online drugstore ONLINE CANADIAN PHARMACY BUY VIAGRA – Generic Viagra:Viagra one of the best medicines that

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  43. CANADIAN PHARMACIES THAT ACCEPT PAYPAL canadian pharmacy Viagra Canada Online Pharmacy, Buy Viagra Edmonton: Discount Shop canadian pharmacy online no script Viagra for sale in usa Damien Hirst: Pharmacy canadian non prescription pharmacy Buy Cialis Without a Prescription supreme suppliers PREDNISONE ONLINE PHARMACY Freaky Creatures – Cheap Generic Cialis – Online Pharmacy, Best Prices global pharmacy canada phone number CANADIAN PHARMACY 24H Buy VIAGRA online – Get 100% Customer SupportCANDIAN PHARMACY canadian pharmacy cialis 20mg Cialis Generic supreme suppliers mumbai india Free viagras Buy Cheap Sildenafil, Prescription Free Viagra – Online Drug Store sky pharmacy canada Generic viagra trusted pharmacy usa pharmacy cialis cheap no script MY CANADIAN PHARMACY CORP All the BEST GENERIC CIALIS Prices on a Single Page cialis no prescription ONLINE PHARMACY WITHOUT PRESCRIPTION Online VIAGRA – Viagra GENERIC : It is due to best properties of

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

  44. PHARMACY SUPPORT GROUP canadian prescription pharmacy Canadian Store: DrugsHaven – Buy Viagra, Levitra, Cialis Online healthy man viagra offer Buy cheap strattera online Nexium Dosage Forms Online pharmacy medications Canadian Pharmacy: Discount LEVITRA, VIAGRA, CIALIS Online buy amoxicillin without prescription uk CANADIAN PHARMACY CIALIS 5 MG Viagra Without Prescription, Viagra Uk – Online Pharmacy, Secure canadian pharcharmy CANADIAN PHARMACY Generic VIAGRA :>>> Viagra online :The erectile dysfunction canONLINE PHARMACY WWW canadian pharcharmy online Generic Viagra. Discount Pharmacy.Viagra 100mg. Top quality. usa pharmacy no script Viagra online canadian pharmacy Order Cheap Viagra, Buy Viagra – Canadian Pharmacy, Guaranteed pharmacy no prescription.us : Canadian Pharmacy & Healthcare mexican pharmacy online medications xyzpharmus CANADIAN PHARMACY CLONIDINE Viagra Vs. Cialis – Forbes – Information for the World’s Business no prescription discount pharmacy CANADIAN PHARMACY ONLINE Buy Viagra (Sildenafil) Online – OVERNIGHT Shipping

    Yorumunuz denetim için bekliyor.

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir